Schematy elektryczne

Trzy schematy: wielokreskowy, jednokreskowy, rozwinięty

Jeden obwód, trzy rysunki. Zobacz, skąd bierze się każdy z nich w tym, co narysowałeś na rzucie, a potem rozpoznaj je, uzupełnij i narysuj sam — aplikacja powie, czy się trzyma.

Przejście

Jeden obwód, cztery spojrzenia

Wybierz obwód i przejdź przez zakładki. Rysunek zmienia się za każdym razem; obwód nigdy.

Obwód

Tu naprawdę pracujesz: pomieszczenie, aparaty na ścianach, puszka rozgałęźna i trasy kabli. Wszystko dalsze odczytuje się stąd — po drodze nic się nie wymyśla.

Trzy informacje, trzy schematy

Wszystko, co widzisz w zakładkach, wynika z trzech rzeczy, które wpisujesz w rzut. Z niczego więcej.

Które zabezpieczenie go zasila

Obwód zaczyna się przy wyłączniku nadprądowym. Kabel, który nie należy do żadnego zabezpieczenia, nie należy do żadnego obwodu — i wtedy nie pojawia się na żadnym schemacie. To pierwsza rzecz do sprawdzenia, gdy schemat wychodzi pusty.

Używane przez: wielokreskowy · jednokreskowy · rozwinięty

Którędy biegnie i jakimi przewodami

Puszka, przez którą przechodzisz, i przewody, które prowadzisz w każdym kablu. Stąd biorą się zejścia z szyn, mostki między aparatami i liczba żył na linii jednokreskowej.

Używane przez: wielokreskowy · jednokreskowy

Co czym steruje

Powiązanie oprawy z aparatem, który ją załącza. Żyły same tego nie mówią: dwużyłowy kabel między puszką a ścianą wygląda tak samo, niezależnie od tego, czy punkt świetlny jest stamtąd sterowany, czy nie.

Używane przez: rozwinięty

A model 3D?

Nie tworzy czwartego schematu. Dodaje wysokości i rzeczywiste trasy, a z nich wychodzą długości kabli — czyli spadek napięcia i zapotrzebowanie materiałowe. Schematy pozostają te same trzy, bo wynikają z tych samych trzech informacji. Przejście na 3D zmienia to, ile kabla kupisz, a nie to, co rysujesz.

Przewodnik

Od rzutu do trzech schematów

Co każdy schemat zatrzymuje, co pomija i dlaczego to nie trzy rysunki, tylko trzy odczyty.

Nie trzy rysunki — trzy pytania

Gdy pierwszy raz widzisz trzy schematy obok siebie, wygląda to tak, jakbyś miał narysować ten sam obwód trzy razy. Nie masz. Jest jeden obwód i trzy pytania o niego: która żyła łączy się z czym (wielokreskowy), którędy biegnie i jakim przekrojem (jednokreskowy), co czym steruje (rozwinięty). Każdy schemat odpowiada na jedno i milczy o dwóch pozostałych — dlatego żaden nie zastępuje reszty, i dlatego błędny schemat oznacza, że błędna jest informacja w rzucie, a nie rysunek.

Pięć kroków między rzutem a schematem

Kable grupuje się według obwodów

Każdy kabel wie, do którego zabezpieczenia należy. Kable zbiera się według zabezpieczenia, a to, co go nie ma, zostaje poza. Gdy schemat wychodzi pusty, prawie zawsze problem jest tutaj.

Rozwiązuje się przewody każdego kabla

Z typu kabla wynikają jego przewody. 3G1,5 daje L, N i PE. Kabel do łącznika jednobiegunowego prowadzi fazę tam i fazę przełączoną z powrotem — dwie żyły, nie trzy. Wyjątkiem jest łącznik inteligentny, który potrzebuje także przewodu neutralnego: wtedy faktycznie są trzy i trzeba to zadeklarować.

Łączy się puszki rozgałęźne

W puszce przewody o tej samej roli trafiają na ten sam zacisk. To właśnie sprawia, że szyny narysowane u góry schematu wielokreskowego są rzeczywistymi zaciskami puszki, a nie konwencją rysunkową. Art. 8.1.1.2.3 lit. k) wymienia „conectarea corespunzătoare a conductoarelor (în doze, tablouri electrice etc.)" wśród sprawdzeń wykonywanych podczas oględzin.

Buduje się drzewo od zabezpieczenia

Wychodząc od wyłącznika, idzie się od aparatu do aparatu: puszka → aparat → aparat. Powrót fazy przełączonej nie otwiera nowej gałęzi — to ta sama faza, która wraca, i dlatego drugi łącznik schodowy zależy od pierwszego, a nie od puszki.

Rzutuje się na trzy sposoby

Na tym samym drzewie każdy schemat zatrzymuje coś innego. Nic nie jest przeliczane od nowa: jest filtrowane.

Co zatrzymuje każdy z nich

Schemat	Co pokazuje	Co pomija	Kiedy go używasz	Częsty błąd
Schemat wielokreskowy	Każdy pojedynczy przewód i zacisk puszki, na który trafia.	Proporcje pomieszczenia i rzeczywiste długości.	Gdy naprawdę łączysz w puszce i gdy sprawdzasz istniejącą instalację.	Rysujesz go tak, jak powinno być, a nie tak, jak połączyłeś. Wtedy nie nadaje się już do niczego.
Schemat jednokreskowy	Strukturę obwodu, liczbę przewodów i przekrój.	To, która żyła wchodzi w który zacisk.	Przy doborze przekrojów, przy kosztorysie i w rozmowie ze sprawdzającym.	Wpisujesz na linię liczbę przewodów z pamięci, a nie z faktycznie ułożonego kabla.
Schemat rozwinięty	Funkcję: który styk steruje którym odbiornikiem, między fazą a przewodem neutralnym.	Trasę fizyczną i puszki.	Przy uruchomieniu i gdy szukasz usterki działania.	Rysujesz styk na przewodzie neutralnym — na papierze przejdzie, w instalacji oprawa zostaje pod napięciem.

Co mówi norma

Schematy to nie papierologia do teczki: są wymagane przy sprawdzeniu odbiorczym, a dwie z reguł, które się na nich kontroluje, odczytuje się wprost z rysunku. Cytaty celowo pozostają po rumuńsku, dosłownie — tłumaczenie odebrałoby im walor cytatu.

I7-2011, art. 8.1.1.2.3 lit. i)

„existența schemelor, inscripțiilor de avertizare sau a altor informații similare”

„Obecność schematów, napisów ostrzegawczych lub innych podobnych informacji" — figuruje na liście sprawdzeń przez oględziny, przed podaniem napięcia. Bez schematów sprawdzenie nie ma od czego zacząć.

I7-2011, art. 8.1.1.2.3 lit. h)

„întreruptoarele de pe circuitele de iluminat trebuie să fie montate pe conductoarele de fază”

„Łączniki w obwodach oświetleniowych muszą być montowane na przewodach fazowych." Na schemacie rozwiniętym widać to od razu: styk siedzi na pionie fazowym, a nie na powrocie neutralnym. Jeśli jest na przewodzie neutralnym, oprawa przy wyłączonym łączniku zostaje pod napięciem — orientujesz się przy wymianie żarówki, a nie przy włączaniu.

I7-2011, art. 5.4.8

„Prizele cu tensiunea de 230 V vor fi prevăzute cu contact de protecție.”

„Gniazda o napięciu 230 V będą wyposażone w styk ochronny." Ten styk trzeba też podłączyć, nie wystarczy, że jest. Na schemacie wielokreskowym pojawia się jako trzecie, zielone zejście; na jednokreskowym — jako trzeci przewód na trasie.

I7-2011, art. 5.1.4.3.1

„conductor de protecție (PE); marcarea se face prin culori verde/galben și această combinație nu trebuie folosită pentru nici o altă utilizare; […] conductor neutru (N) sau de punct median; marcarea cu culoarea bleu se face pe toată lungimea.”

Zielono-żółty dla przewodu ochronnego, zarezerwowany wyłącznie do tego; niebieski na całej długości dla przewodu neutralnego. Stąd biorą się kolory na schematach. Faza przełączona nie ma koloru narzuconego przez normę — w tej aplikacji jest pomarańczowa, żeby odróżnić ją od fazy bezpośredniej.

I7-2011, art. 5.4.1 i 5.4.2

„Circuitele iluminatului normal trebuie să fie distincte de circuitele de prize. […] Se admit doze comune pentru circuitele de iluminat normal, de prize, de comandă și de semnalizare, dacă circuitele respective funcționează la aceeași tensiune.”

Obwody oświetleniowe muszą być odrębne od obwodów gniazd, ale wspólne puszki są dopuszczalne dla obwodów oświetleniowych, gniazdowych, sterowniczych i sygnalizacyjnych pracujących przy tym samym napięciu. Ten niuans liczy się przy czytaniu schematu wielokreskowego: puszka, przez którą przechodzą dwa obwody, nie jest błędem — taka, w której się mieszają, już tak.

Cztery rzeczy, które psują schemat, według częstości

Kabel nie ma przypisanego zabezpieczenia. Nie pojawia się nigdzie, a schemat wygląda na w połowie pusty — bez jednego komunikatu o błędzie.
Oprawa jest podłączona wprost do fazy, a łącznik siedzi na martwej gałęzi. Instalacja działa „w tym sensie, że światło się pali", i tak zostaje do odbioru.
Mostek między gniazdami prowadzi tylko fazę i przewód neutralny. Drugie gniazdo wygląda identycznie jak pierwsze, ale jego styk ochronny nie jest nigdzie podłączony.
W rzucie brakuje powiązania oprawa ↔ łącznik. Wielokreskowy i jednokreskowy wychodzą dobrze, rozwinięty wychodzi bez styku — i dopiero wtedy widać, że informacja nigdy nie została wpisana.

Poziom 1 · Rozpoznanie

Wybierz właściwy schemat

Obwód jest dany. Po kolei znajdujesz rysunek, który mu odpowiada: wielokreskowy, jednokreskowy, rozwinięty.

Światło z łącznikiem jednobiegunowym

Oprawa sufitowa, załączana łącznikiem przy drzwiach. Zabezpieczenie 10 A charakterystyka C, kabel 1,5 mm².

Obwód

Krok 1 z 3

Który rysunek jest schematem WIELOKRESKOWYM tego obwodu?

Dwa gniazda w jednym obwodzie

Dwa gniazda na długiej ścianie, drugie zasilane mostkiem z pierwszego. Zabezpieczenie 16 A charakterystyka C, kabel 2,5 mm².

Obwód

Krok 1 z 3

Który rysunek jest schematem WIELOKRESKOWYM tego obwodu?

Sterowanie z dwóch miejsc

Punkt świetlny na korytarzu, załączany z obu końców dwoma łącznikami schodowymi. Zabezpieczenie 10 A, kabel 1,5 mm².

Obwód

Krok 1 z 3

Który rysunek jest schematem WIELOKRESKOWYM tego obwodu?

Sterowanie z trzech miejsc

Ta sama oprawa, załączana z trzech miejsc: łączniki schodowe na końcach i łącznik krzyżowy pośrodku.

Obwód

Krok 1 z 3

Który rysunek jest schematem WIELOKRESKOWYM tego obwodu?

Poziom 2 · Uzupełnianie z podpowiedzią

Uzupełnij trzy schematy

Rzut jest niekompletny. Każda dobra odpowiedź dodaje brakującą informację — i od razu widać ją na wszystkich trzech schematach.

Światło z łącznikiem jednobiegunowym

Rzut jest narysowany do połowy. Uzupełnij brakujące informacje i patrz, jak domykają się schematy.

uzupełniono 0 z 4

Luka a · Lukę najlepiej widać na: Schemat wielokreskowy

Co puszka doprowadza do zacisku wspólnego łącznika?

Dwa gniazda w jednym obwodzie

Gniazda są na rzucie, ale kable są niekompletne. Uzupełnij je.

uzupełniono 0 z 3

Luka a · Lukę najlepiej widać na: Schemat wielokreskowy

Jakie przewody prowadzi kabel od puszki do pierwszego gniazda?

Sterowanie z dwóch miejsc

Łańcuch łączników schodowych jest narysowany tylko częściowo. Uzupełnij brakujące informacje.

uzupełniono 0 z 4

Luka a · Lukę najlepiej widać na: Schemat wielokreskowy

Co pierwszy łącznik schodowy dostaje z puszki?

Poziom 3 · Samodzielnie

Narysuj schemat sam

Masz aparaty i zasilanie z rozdzielnicy. Ty wykonujesz połączenia, aplikacja wydaje werdykt.

Światło z łącznikiem jednobiegunowym

W puszce masz zasilanie z rozdzielnicy: fazę, przewód neutralny i ochronny. Podłącz łącznik i oprawę.

Wybierz zacisk, potem drugi — między nimi pojawi się żyła. Kliknięcie w żyłę usuwa ją.

spełniono 0 z 4 wymagań

Zobacz poprawne rozwiązanie

Faza wchodzi na zacisk wspólny łącznika; z jego wyjścia idzie faza przełączona do oprawy. Przewód neutralny i ochronny idą wprost do oprawy, bez przechodzenia przez aparat.

Jeden z poprawnych wariantów (inne, równoważne elektrycznie, są tak samo dobre):

Dwa gniazda w jednym obwodzie

Podłącz oba gniazda. Drugie możesz zasilić mostkiem z pierwszego albo wprost z puszki — elektrycznie to to samo, a werdykt uznaje oba warianty.

Wybierz zacisk, potem drugi — między nimi pojawi się żyła. Kliknięcie w żyłę usuwa ją.

spełniono 0 z 6 wymagań

Zobacz poprawne rozwiązanie

Każde gniazdo potrzebuje wszystkich trzech: fazy, przewodu neutralnego i styku ochronnego. Styk ochronny drugiego gniazda zapomina się najczęściej.

Jeden z poprawnych wariantów (inne, równoważne elektrycznie, są tak samo dobre):

Sterowanie z dwóch miejsc

Podłącz oba łączniki schodowe i oprawę.

Wybierz zacisk, potem drugi — między nimi pojawi się żyła. Kliknięcie w żyłę usuwa ją.

spełniono 0 z 5 wymagań

Zobacz poprawne rozwiązanie

Faza na zacisk wspólny pierwszego aparatu, dwa przewody między zaciskami (możesz je skrzyżować — zmieni się tylko to, przy którym położeniu klawisza oprawa świeci), zacisk wspólny drugiego aparatu do oprawy.

Jeden z poprawnych wariantów (inne, równoważne elektrycznie, są tak samo dobre):

Więcej na blogu

Schemat wielokreskowy — jak go czytać i kiedy go używać Schemat jednokreskowy — struktura obwodu na jednej linii Schemat rozwinięty — funkcja, a nie trasa

W aplikacji

ElectroSchema generuje wszystkie trzy schematy wprost z rzutu projektu i eksportuje je do PDF z tabelką rysunkową. Wszystko, co tu przećwiczyłeś — grupowanie według obwodów, przewody każdego kabla, powiązanie oprawa ↔ łącznik — to dokładnie te informacje, o które prosi edytor.

Otwórz projekt

Dyskusja

Komentarze są moderowane przed publikacją. Twój e-mail nie jest wyświetlany publicznie.