Autonomia fotowoltaiczna — panele i akumulatory

Art. 2.4.19.7 alin. (2) mówi wprost, czemu służy wentylacja: ma utrzymać stężenie wodoru poniżej 4 % obj., czyli poniżej dolnej granicy wybuchowości. Nie „jak najniżej”, tylko poniżej nazwanego, sprawdzalnego progu. Art. 2.4.19.5 alin. (1) podaje też drugi koniec przedziału: mieszanina jest wybuchowa między 4 % a 75 % wodoru, objętościowo.

Ten sam alin. (1) art. 2.4.19.7 stawia sprawę, którą wielu instalatorów pomija: szczelne czy nie, wszystkie akumulatory kwasowo-ołowiowe mogą wydzielać gazy wybuchowe, zwłaszcza podczas ładowania. Napis „szczelny” na obudowie nie znosi wentylacji.

Art. 2.4.19.1 klasyfikuje akumulatory dokładnie według kryterium, które tu decyduje — ile gazu ucieka z elektrolizy: otwarte lub zamknięte z odpowietrznikiem; szczelne z zaworem regulacyjnym, czyli kwasowe VRLA, z elektrolitem związanym w żelu albo w separatorach między płytami; zamknięte z zaworem, z układem rekombinacji co najmniej 95 %, zasadowe i kwasowe; hermetyczne, zasadowe.

Zakwalifikowanie ogniwa to nie formalność do teczki. Wyjątki z 2.4.19.2 i bezpośrednie wejście bez pomieszczenia buforowego z 2.4.19.6 przysługują ze względu na typ ogniwa, a nie na wielkość baterii. Kto wpisuje do opisu technicznego „VRLA” tam, gdzie w rzeczywistości ma ogniwa zamknięte z rekombinacją, sam sobie — jednym pociągnięciem długopisu — zmienia reżim projektowy.

Art. 2.4.19.2 alin. (1) to jedno zdanie i nie zostawia pola do negocjacji: baterie akumulatorów instaluje się w pomieszczeniach dedykowanych akumulatorom. Od tego się wychodzi. Wszystko inne jest wyjątkiem i musi zostać znalezione na piśmie, razem z jego zakresem.

Z ustępu (3) warto zapamiętać warunek kubatury, bo to on najczęściej wykłada się na budowie: wolna kubatura pomieszczenia musi wynosić co najmniej 2,5 raza godzinowy strumień powietrza potrzebny do wentylacji, obliczony według SR EN IEC 62485-2. Jeśli wychodzi mniej, nie ma o czym negocjować — przechodzi się na wentylację naturalną zorganizowaną albo mechaniczną.

Art. 2.4.19.3 to artykuł, który otwiera się z miarką w ręku, zanim zamówisz stelaże:

• Co najmniej 50 mm wolnej przestrzeni między rzędami i od ścian, na przepływ powietrza. To nie tolerancja montażowa, to droga powietrza.
• Każdy zamontowany rząd ma przejście obsługowe co najmniej z jednej strony. Szerokość w świetle: co najmniej 1,5 raza głębokość baterii, ale nie mniej niż jeden pas ewakuacyjny (80 cm), gdy przejścia są tylko po jednej stronie, i co najmniej 1 m, zalecane 1,20 m, gdy są po obu stronach.
• Oprawy oświetleniowe stoją co najmniej 1 m od akumulatorów i umieszcza się je wyłącznie nad przejściami między rzędami.
• Wilgotność względna w pomieszczeniu nie przekracza 90 %, bez wykraplania się wody.
• Kwas siarkowy i wodorotlenek potasu nie stoją razem: zabronione jest, tymczasowo czy na stałe, montowanie ich we wspólnych pomieszczeniach albo na wspólnej wentylacji. Wyjątkiem są baterie złożone z ogniw szczelnych.
• Akumulatory rozmieszcza się z reguły na jednym poziomie, wskazane na parterze, na posadzce albo na postumentach, ze statecznością zapewnioną dla strefy sejsmicznej, w której leży budynek.

Art. 2.4.19.4 to jedyne miejsce w podrozdziale, gdzie pojawia się lit, a wszystkie jego ustępy mówią o przestrzeniach magazynowania baterii, a nie o baterii w pracy. Rozróżnienie liczy się w dniu, w którym ktoś macha ci artykułem na telefonie, żeby narzucić 20 m² dla baterii powieszonej na ścianie:

• Z automatyczną instalacją gaśniczą tryskaczową według SR EN 12845: powierzchnia magazynowania ograniczona do maksymalnie 20 m², wysokość składowania do 1,80 m, strefy oddzielone korytarzami o szerokości co najmniej 3,00 m i stan naładowania baterii utrzymywany na poziomie nie wyższym niż 60 %.
• Z tryskaczami o szybkiej reakcji (SR EN 12845 i SR EN 12259-13 albo przepis równoważny): nadal 20 m², ale wysokość składowania rośnie do trzech poziomów, maksymalnie 4,50 m na regałach lub w paletach, bez innych towarów powyżej, a strefy mogą mieć do 12 m wysokości. Lepszy tryskacz kupuje ci wysokość, nie powierzchnię.
• Bez automatycznych instalacji tryskaczowych: pomieszczenia albo obiekty magazynowe wykorzystuje się specjalnie i wyłącznie w tym celu, a kontenery czy obudowy ustawione na zewnątrz muszą być niepalne i oddalone o co najmniej 6 m od innych urządzeń, budynków, budowli i składów.
• Ponad wszystkimi wariantami: detekcja dymu i tlenku węgla, systemy oddymiania oraz, jako zalecenie, gaszenie objętościowe zgodnie z właściwą normą.

Zwróć uwagę, czego w artykule brakuje: żadnego wymagania wentylacji dla wodoru. To ma swoją logikę — klasyfikacja z 2.4.19.1 jest zbudowana na wydzielaniu gazów z elektrolizy, a ogniwa litowe do niej nie wchodzą. Ich ryzyko jest inne, to ucieczka termiczna, i norma traktuje je detekcją, oddymianiem i odległościami, a nie strumieniem powietrza.

Art. 2.4.19.5 alin. (1) to artykuł merytoryczny i najdłuższy w podrozdziale. Zapamiętać z niego trzeba: ściany i stropy co najmniej REI 180 klasy A1, z otworami komunikacyjnymi przez pomieszczenie buforowe wentylowane z nadciśnieniem i drzwiami EI₂ 90-C3 S200; posadzkę nieiskrzącą przy uderzeniu, równą, zdolną unieść ciężar baterii, a przy elektrolicie ciekłym nieprzepuszczalną albo ze stelażami i szczelnym progiem o wysokości co najmniej 10 cm; zakaz lokalizowania pod łazienkami, pralniami, WC i innymi pomieszczeniami mokrymi; wysokość w świetle co najmniej 2,10 m i co najmniej 75 cm nad baterią ustawioną na postumencie; okna zabezpieczone kratą albo ze szkła zbrojonego; drzwi otwierane na zewnątrz, wyposażone w klamki albo w drążki antypaniczne. Stolarka i jej napędy podlegają Directiva 2014/34/UE — ATEX. Kto przeskoczy ten artykuł, zostaje z odległościami z alin. (4) i bez pomieszczenia, w którym miałby je zachować.

Art. 2.4.19.5 alin. (1) mówi to w formie, którą warto zacytować dosłownie w opisie technicznym: akumulatorownie muszą być wentylowane niezależnie od tego, czy baterie są w trakcie ładowania, rozładowania czy spoczynku. Nie „dopóki się ładują”. Pełny tekst jest w bloku powyżej.

Strumienia powietrza nie szacuje się na oko. Art. 2.4.19.7 alin. (3) odsyła do SR EN IEC 62485-2, a alin. (4) wiąże moc ładowania z kubaturą pomieszczenia: wolna kubatura ma wynosić co najmniej 2,5 raza godzinowy strumień powietrza potrzebny do wentylacji. Poniżej tego — wentylacja naturalna zorganizowana albo mechaniczna. Alin. (2) mówi też o obudowie baterii, nie tylko o pomieszczeniu — zamknięta szafa ma ten sam problem w mniejszej skali.

Art. 2.4.19.6 rozstrzyga też praktyczne pytanie „czy naprawdę potrzebne jest pomieszczenie buforowe wentylowane z nadciśnieniem?”. Bezpośrednie wejście dopuszcza się w trzech sytuacjach: gdy prowadzi z zewnątrz, z zabezpieczeniem przed deszczem i śniegiem, przez zadaszenie albo przez cofnięcie wejścia względem linii ścian; gdy ogniwa są typu zamkniętego z rekombinacją, a wejście prowadzi z pomieszczenia przejściowego lub z korytarza bez instalacji technologicznych, w którym personel nie pracuje na stałe; oraz gdy baterie są szczelne.